Οθωμανική κυριαρχία

Χάρης Μπαμπούνης

Δύο χρόνια, έξι μήνες και δεκαπέντε ημέρες μετά την άλωση της Πόλης από τους Τούρκους και 366 χρόνια από τότε που προσωρινά εξουσίασε την περιοχή ο Τούρκος Τζαχά, η Φώκαια καταλαμβάνεται από τους Οθωμανούς.

Από το 1500 νέο, μάλλον μικρότερο μεταναστευτικό ρεύμα από την ηπειρωτική Ρωμιοσύνη ενισχύει τον εκεί ελληνισμό.

 Κατά τη διάρκεια της επανάστασης του 1821, της κορύφωσης μιας μακράς επαναστατικής ελληνικής δραστηριότητας υπό την επίδραση της εθνικής και κοινωνικής αναγκαιότητας, το ελληνικό στοιχείο της Παλαιάς και της Νέας Φώκαιας δοκιμάστηκε ιδιαίτερα.

Αρκετοί από τους κατοίκους θα καταφύγουν στα νησιά του Αιγαίου και ιδιαίτερα στα Ψαρά.

Οι Ψαριανοί μάλιστα χρησιμοποίησαν τη Φωκαϊκή ακτογραμμή και τα επτά νησιά της για τις ναυτικές τους επιχειρήσεις.

 Η ζωή θ’ αρχίσει να επανευρίσκει τους ρυθμούς της μάλλον μετά το β΄ μισό του 19ου αι. με τη συνθήκη της Κάλιτζας (1855).

 Σ’ αυτό συνετέλεσαν :

-      η αποκατάσταση των σχέσεων Ελλάδας – Τουρκίας

-      η εγκατάσταση Ελλήνων απ’ όλα σχεδόν τα μέρη του ελληνικού κράτους, τα Επτάνησα και τη Θεσσαλία

-      καθώς και η αύξηση του ενδιαφέροντος για το εμπόριο.

 Υπογραμμίζεται ότι τη Νέα Φώκαια επέλεξαν Κυκλαδίτες, κυρίως μετανάστες από την Κύθνο.

 Τα πληθυσμιακά στοιχεία που υπάρχουν είναι εύγλωττα.

Ο πληθυσμός της Παλαιάς Φώκαιας από το 1879 έως το 1908 όταν φτάνει τις 9000 ψυχές, αυξάνεται κατά 66,17%, εκ των οποίων το ελληνικό στοιχείο κυμαίνεται από 66,66% - 81,77%, ενώ το υπόλοιπο καλύπτεται από τους Τούρκους, οι οποίοι εμφανώς πυκνώνουν την παρουσία τους από τις αρχές του 20ου αιώνα.